jeudi 20 février 2014

Llan-d, ad ilin: "MATOUB LOUNES"



 

       Tasγart meħquren, ur yell-ay g llan, ur nefhim timsal. Taşeŧa w-weħriq ađu d yewten ihuziţ, iŧij mi d yecreq talemast izaliten, yezga yeserγiţ. Yesraγay y iŧij, tesraγay tmes, mara tenter deg admaren, ad nehten ad renun. Wis ma yella kra ig zemren ad yesens ayen.  Yebda w ħeğağu, si zik win d iâaddan syin yawit, yewwi ilmeżyen, yewwi iwessura, yeţawi wid yeţnadin ad afen abrid i tufγa.          

Iâadd-ad w ađu, ihuz tişeđwa, ihuz tassiwin, tasa yezzan n tyemmaţ, tasa n wid yezgan kra y âeddan ihuz iten. Ass ffi tekker, llan wid yekkren, ufan-d abrid i trewla. Ass ffi tekker, llan-d wid iâemden yal kra. La kenun medden, cban iγunam, mi g âedda w ađu, syin ad bedden, amzun ur yella, w ayen ara ten iħazen.

Telha tatut, yelha ma neţţut, aneţţut terżeg, d w ayen ijerħen, d w ayen yugin, fellaγ ar ţifrir taguyt. Cfiγ mi qqaren: « Ilindi papa asegwas-a qaqa ». Cfiγ mi yekren, wid ur nebγi ar debrun iy fassen, ţilin-d syin am akken id neţili sya. Mi nebγa an aż, iberdan zzin, ansi n âedda zik, neţalsas-d assa, awal i nenna-t, ur ibeddel fellas ur yerna ula d kra. T-ţezi t ţened, awi s t icfan, awi t yuran, γas deg γes, ahat ad ilin wid ara t yinin i sya d asawen.

Yemzaleg webrid, tenderkal tikli, yewt-ed w ađu, d acu g seγli, yeseγli ajgu ur nesâa amħadi. Yeseγlay tagmaţ ţ-iţaran ala i cđeh d uγeni. Teşkaŗay tissit, şekŗen ula d wid ur neswi. Mi âarđen ad bedden, asend zzin wa sen qqaren ansa id nekka s andi la n teddu. Iâedda w menzu anda y teseγlin, nedukel ţirni, newwit, nerra fellas id yewwin. Iâedda lawan, rnan-aγ wis ssin, am tiremt nni; nbed nedukel, neżżat degw akal, γas neżra, am umezwaru ur d iţak imγi.

Acħal igernan degw assen ar ass-a, tasirt la teżad, tezga la trenu, iger ur d nefk-imγi, neţnad-acimi, ass fi s nufa dwa nebγa anesgunfu, nebγa an ţţu. Ger ifasen nneγ n sereħ i dwa id yegwran d dda. Ger ifasen nneγ n sereħ i yal kra.                                             
Iâedda-d w ađu nefreħ mi d isuđ, γas d lawan n tegrest neγ cetwa, nenwa aγ d yawi ayen s ara t sew tmurt ifuden, ass fi tfud aman swenţ s idamen.

Γađen iyi w arrac iruħen d asfel, tγađem iyi kwenwi, deg-ur d igwri wħebber, tserħem iw γerbal ternam-as i ŧbel, yezga-d degw amdun iγ yefnan d aγwbel. Iâedda-d w ađu nenw-aγ d isakwi, g tlemast unebdu, nezdew γ tzantin, neţraği ay nurğa, widak ur nenwi mi d yezzi lawan, anwa iγ yewwi.  Kečči tezri-đ nekwni negwra-d, kra yellan fellak yekfa. Keč tezri-đ nekwni neţazal, ur d nufi seba iw aya. Ula d inan aâreqn-aγ, ma nenna-d ayγer, ma n susem nenbek.

Mbeken w ulawen, segw ass ffi k nessen, mbekken w ulawen, segw ass fi γ d nnan, iâedda ig âeddan yedda-ula d lawan. La neţazal la n renu, wis ma naweđ wis m ur ţenderkalen iđaren. Tezriđ a winnat tezriđ, tâedda-đ âaddan-k w uguren. Teżriđ a winnat teżriđ, andat wid ik-iţ demiren. Demern-aγ gwrand ar deffir, smenâen tiqweray nsen, demern-aγ qwlen timen-deffirt, im-aya ur s n irenu deg lawfa.

Demern-aγ la ţdemiren, γer yegmir iγ zewren. Keč yezrin, ur kezmiren, wissen ff anw-ara segwrin. Yenna win, nulsas-d ass-a, “Amerkub d amerkub-iw rniγ rekwba ar deffir”. Mi neţaż d acu nufa, yezga y ilem degw anyir-iw, ur yelli wesnuzgem, ur yelli wmeyez, liwa tid yuâren id yeţmagaren. Llan-d si zik llan-d ar tura, ugint ad kfunt temsal, llan-d ad ilin, wid ur n beru iy γalen, γas tâeddam, nutni ass-a at refden. Yura yi lwaâd i waya, nugi żur nugi lekni, yura yaγ lwaâd i wayen, nug-an bru iy γallen γas llan-d s tugeţ d seba.


Amek akken d lla, tiremt ar tiremt ad nadi-γ aya, ad sendeγ ar w ayen nnađen, ad steqsi-γ ma yella kra id illan, ma qrib aγ d iđer kra. Lawan nni yella wayen ur n ħemel s tugeţ, imi  neżrat d akken yezmer yal kra ad yilli neγ ad yenerni, imi snernayen deg tama snernayen deg tayeđ. Ta am tmacahuţ w-weγmis n zik iy ţawin d amedya di lawanat nni. Qqaren: ‘‘Mi d yuγ yiwen lkilu n iselman neγ sardin, semţuţlnast-id degw ayen. Yedda cwiŧ yefsi wğernan. Winna yerfa, yenna yas: « Ahya âağaba ! luluf n tkerkas neγ l-lekdubat i teţawiđ, lkilu n iselman neγ sardin ur s tesawđ-eđ».’’ 

Akka y gella lħal la dγa lawan nni. Tikkelt tamezwarut deg-i kesl-iγ, anw-akken ik id iwwin ? Ih… d winna mis n winnat. Yesâedda-d kra deg-ek, din din txerb-as tirni imi tcebek tesfift deg-i d lli-đ. Ussan nni dγa, yusad yiwen iy iţilin, iţidir dihin, yewwid an azal n xemsa kilu n tkasidin. Rfed ta, tsers-eđ ta: tizlatin n ccedeħ tuγac n tayri, awid kan awid, imir yal kra ad iâaddi. Ha ka kan tban iy-id yiwet mazaliţ ar ass-a γuri, ţin i ţamezwarut.                               Refd-eγ ţ-id, muqleγ-ţ hulfaγ iy idmaren-iw ldin-d. Sliγ as am assen, ur żriγ amek… Mi nenwa newweđ ar lqaâ n lbir, imi nenwa ur yelli win ara γ d yessalin, ħulfaγ s yal kra am texwnact, idmaren mbeken, aqeruy yeţfewir, i żidit imeslayen nni, mi sen sliγ tudr-ed ten-id wa deffir wa, di lawan nni, wi s yennan aγ teđr-akka.

Segw assen kra id ifγen negl-ad syes, nesla yas, neguni melmi ara d y ili. Ass fi tlul-eđ d ayen yaânan wid ik id yurwen, ad cfun fellas. Ass fi temut-eđ d ayen yaânan wid ik inγan. Anza inek ur ten iţağğa ad gnen neγ ad thedenen. Mi sliγ iw ayen t qqar-eđ, tideţ degw ass fi kewten g Micli lğerh ur iħli, yal wa amek yessuli, yal wa amek id yewwi.

Гas tafekka tenŧer, allaγ ixebeđ tesawđ-eđ almi ţaneggarut, tin izemren aţ sdakkel akw izdayriyen; cewqenţ akken nnađen, tcewq-ed-ţ akka. Lammer fehmen yili yeħsan d akken d ccan is d rniđ. Maca ugaden, ugaden ma dukklen izdayriyen. Nutni ad gnen sufela n texmirt. Ma γelŧen, din din at ečč imi ass-a d nekwni ay eččan. Tideţ agal d azamul meqwren iy izdayriyen yemmuten, i wid yegujlen, i tuğğal nsen. Trefdeţ as ternuđ ccan, s imeslayen w ass-a, iw akken imdanen ad fehmen.

D acu wid yesâan idamen nsen id iswan seg damen n “Rum”, xemmen s lebâid ar y inzi nni: “Tiqeđâit yedukklen, ucanen ur ţkečmen”. Lawan w-wass-a yella-d id yellan, tiktiwin mgardent ma d abrid nneγ yiwen. Nnig n tqucac idurar n leqbayel, nnig n tqucac idurar n Lewris, n Uhagar, n w ayen yellan, tella yiwet n tqacuct i ten yugaren merra, isem-is tamazγa neγ lezdayer w assa. Nnig n w ayen yellan yella w ayen nessaram, yella w agdud azdayri.

Yiwen w ass mlal-eγ-d yiwen yemeslay-ed fellak am assa d w assen, yenna-d d akken teŧfem-d tamacint di “Paris” almi d Marsilya, keč ur teħbis-eđ; tizliţ zdeffir tayeđ, wa ula d neţţa d acenay. Tugeţ id illan, tenniđ ur taâyid, tbed-eđ ur tekni-đ akken yebγu yili lawan.                                                                                   

Am ass-a d w assen mi kesmeħsisen, assen mi zedwen γurek yelmezyen ţ-ţelmezyin, ass-a isem-ik yeţruħu deg ilsawen. Imedyazen gan-k ţarekizt i tira nsen.

Ass-a d w assen, tideţ tezriđ, anw-ara d iqqimen. Nennat:   “Walbâad yella wlac-it. Walbâad wlac-it yella”. Ţţa i ţideţ, d wa id abrid ţţawin y amdanen yebγan ad idiren ar ţefnu talsa.

 
 
 

Ţilin-d y amdanen, nnig n wid isen iţilin, wiyađ ur aħsin yissen. Ad yili yiwen, akken d lŧufan ar tnubit-is neγ ar temżi-s, yal wa amek id ţili tudert-is, ger twacult d imawlan. Tikkelt ar tikkelt ţufraren-d, akken d inubiyen ferzen timsal, ţħulfun i tid d iđerun. Tikkelt ar tikkelt yiwen akka, yiwen akkin. Mara regwint degw allaγ ad izeħleli iman-is alama y sebħ-ed di tlemast n temda. Wa ad iccef neγ ad iâum, ad yaf abrid i tufγa, neγ amek ara yesemnā iman-is.

Wayeđ m ur yufi lebγi iw allaγ, timunent n tektiwin, timzuregt n tfekka ad ikkat ad irenu. Ad izger neγ ad yezer. Seg mara yekcem γer din, tamuγli ar deffir wlac. Seg mara y imγur yiwen iregwel iw sedhu w arrac. Kreγ-d ger y amdanen ula d nek d amdan. Sawđeγ iw meslay ula d nek ad inni-γ.                                                       Yekker w aqcic ad iruħ, snitra ger ifasen; Yecqarew di zman yedda yeggul ur yenkir laşel-is. Yekr-ed yendeh ay atma anwa id yellan yides. Ass ff akken iâadda, neżra di Micli rżan ifer-is.       

Tafeka tenekraf, agas neγ lğerh yugi ad iħlu. Yewwi abrid yerna wayeđ yessaram γures an aweđ. Iluâa iw ayetmaten, iluâa iy amdanen, iluâa ur yerwil i tmurt «Eğğ-et iyi ad inni-γ, eğğ-et iyi ad ili-γ, di tmurt-iw ad idir-eγ, di tmurt bγiγ ad cewq-eγ ».                        

Azgen n tudert, di tmurt-is ur d iţmeslay. Azgen n tudert, udem-is ur ten wala deg anda neţwalit alla ijentađen n tmurt-a. Tamurt tamagdayt, adabu amagday, agdud ameqwran. Kra ayen illan iđriten-id, tugeţ i ten-id iđren ala ayen id yegwran s zdefir n wlac.

Wi bγan, as isel ur yelli deg cewiqen. Wi bγan ad yidir tugdut, iwwi y as d ad yefk tabzert, yemeslay fiħel akukru. Wi bγan tudert zedigen, wali igran ma defken m ur ţwakerzen. Acħal d nni-đ, acħal tecni-đ, iâreq leħsab, mi bγiγ ad ini-γ, ma bγi-γ ad awi-γ, fellak aâreqniyi y inan, imi di tudert-ik yal kra tenniŧ. Imi di tudert nneγ yal kra n walat, teħş-iđ s w ayen iki-id y igunin ? D acut ara nnaf ? D acu γ d iâussen ?

Tezrid, zrin leğruh-ik. Nugad γef tara, ass-a yal kra yella. Gwten isegman, gwten wid iwalan, yereż usalu, iberdan ldin, sled i wid ik yeţawin, s ixef n y imru nsen, ff y ilsawen, sufela y ciqer idurar, ugin id yeđran.

Atnan âussen, âussen am ass fi âussen wid nni γ yezwaren wid nni γ d isawđen tiγri n Masnsen, tiγri n Yugurten, tiγri n wegdud yugin kennu. Zrin leqrun, zrin y amdanen, hudden idurar, ihud yal kra, ma d nutni mazal bedden, mazal ad bedden, mazal tiγri nsen, mazal tiγri nwen.



 

Extrait diffusé sur les ondes de la radio algerienne "Chaine2": le 15.03.2008. (Emission: Ay awal siwel γer tira muqel). (1ere diffusion: 1999)

 

vendredi 3 janvier 2014

YENAYER




Ma y ger tamawt s cwiŧ kan akka yiwen γer deffir; yiwen w ass id yella, yiwen w ass ig âedda. Ahat kra yedda, tideţ tugeţ ara d yegrun. Isuđ-ed w ađu yegla s kra yellan d afesas, isuđ-ed w ađu, kra yufa yesâa tissas, yesâa tilas, ur yezmir at yesengugu neγ at ihud ff lsas. Yedda lawan, teddun yemdanen. Yiwen yečča, yeswa, yeŗwa igen; mi d yedekwel kra yedda; kra ur d igwra. Yiwen yuzzel, yeqdec, iâeżer, ger ifasen kra ur tisâa; degw đelaâ kra ur d idda, yesâedda tudert ger tazliwin d yenħeyafen γas akken... wis ma yeğğa-d kra.

Iâedda wsegwas, atan... yezzi-d gwmas, d acu tceččeđ i win yezwaren, d acu id heyađ i win id iđefren? Wlac uγilif... ma teddun medden nedda ula d nekwni, tugeţ tugeţ id yeddan yidneγ, nebγa an aweđ, nebγa anesiweđ, nebγa an idir γas lmut tella. Aseggwas yedda d acu nesaram; ayen ur nelhi at yawi yides, ayen iğehden d w ayen yeşfan ad yegru i tarwa.

Amdan d ameżyan, wežžil neγ γwežif, hraw neγ rqiq, akken yebγu yili deg-s an wali, an wali laşel, mmis l-leħlal, mmis n tmazγa, ur n regwel i kra, an wali leqdic d wayen id yeğğa, an wali amenuγ deg-ur yebri y γalen, yebγa ad yili ad yecbu medden, ad yesâu isem, ad yesâu laşel, ad yesâu azref, yekki degw mezruy.

Teddun yemdanen, nedda ula d nekwni. Ayen iγ yerħan d w ayen iγ iceγwben i nebγa ad nini. Ma nenna-d ayγer ? ma nesusem nerħa, ad iniγ meqqar: wi bγan ad isel isel, win ur nebγ-ara gwtent tmura, ţinigen medden, yal wa sani g ruħ, ţnadin yemdanen iw akken ad binen, ma y baned w udem-iw ur d nniγ awal-iw, ar w acu ţcabiγ ? cubaγ tigejdit ur neŧif kra, cubaγ kwen kwenwi i rewlen sya, cubaγ ten nutni iserwalen yal kra. Ażar γas wežžil, eżżut ad yemγi. Ażar γas d arqaq labud ad yali, ad yessiγ ff tmurt ad yini ay gellan, ad yini t yerħan.

Izri useggwas, kwenwi anda kwen, yezzi-d usegwas d acut id heyam? Iţezi lawan, ţezin yemdanen, wi refden kra yeħşa t yeşiweđ, wi sersen kra ar din ay geweđ. Yezzi-d usegwas deg-ur yella y neţţu, meżżi neγ meqwer nuħwağ yal yiwen, yesâa neγ yenħaf d asteqsi meqwren; am tayi n tegrest, aţ ruħ ad qwel, tikkelt ad awi, tikkelt aţ awi.

Wali iman-ik d acu setheyađ yewt-ed wezyayađ, yewt-ed webruri, absis, adfel d aşemađ; gursen w aman, gursen yemdanen, gersen idamen n wid ur t neqqar, n wid ur nħar, n wid yeţargun lawan usikel, lawan ucali. Rrif n teftist iđelq-iđaren-is, ad wten w aman, ad uγalen akkin, wis ma d yeŧeş neγ ad yili kra ara t id yesakwin. 
 

 
 

             

               Bγiγ ad nadiγ ar wiyađ inan
               Bγiγ asiweđ n w ayen yeđran
               Bγiγ ad akwiγ ad faken iγweblan

               Ţnadiγ a medden tifrat ma ţili
               Ddiγ ur aâyiγ ur yekf-usteqsi
               Nudaγ ur tufiγ anda yeţili
 
               Nniγ as ahat ad frunt temsal
               Ad gwrin medden ur yeţili cwal
               Ad myiħmalen w ad mirfaden

 
               La y ţezi lawan la ţezint temsal
               Iđeli amek akken azekka wissen
               Cekelnaγ tiram helken w ulawen
 
               Ţâedayen w ussan ţâedayen ur ferun
               Neţnadi lawan sedramen ur benun
               La nregwi nrenu nugi aţ nefru
 
               Ţnadiγ ar wiyađ wis ma d afeγ kra
               Aqlin seqwcareγ degw ayen ur nella
               Am win yeţnadin ur yell-ay gufa
 
               Yusad id yusan lamer neţmeyiz
               Assen am ass-a ayla nneγ ad yaâziz
               Ayla nneγ am medden kra ur s inkiz
            
               Ass-a am ussan am y ixf usegwas
               Win yeččan yeswa yesbur talaba-s
               Ma d win yelużen ur tefri fellas
 
               Negwr-ad deg tiram ig sedhacen
               Nwala laâğeb neşber nesusem
                 Tayi am tmes ur nezgil yiwen
 
               Mektit-ed a medden ans-akken id kkam
               Ldit-ed allen muqlet tama nwen
               Tugeţ ay gellan eččanţ susmen
 
               Ass-ayi am assen ad bedlent tiram
               Iŧij ad yecreq yerzu ff yal amkan
               Nesaram tawant i kra win yellan
 
               D ixef usegwas yeshel ma n meyzas
               Ma tesbur tegnewt taggar-as ad as
               Ad ifrir tafat yern-ad yali w ass.

 

Extrait diffusé sur les ondes de la radio algerienne "Chaine2" le 09.01.2009.(Emission: "Ay awal siwel γer tira muqel")
   


lundi 18 novembre 2013

Awal ff tlemda.


                      Ussan imuras bdan ţnejmâen, aŧas ara s yinin:
“Uh… tqerb-ed taγwalin ar tlemda…” drus ig ferħen s wayen.  Acuγer ? d acu y sawađen anelmad ad iγunzu anecten ? D amkan anda yeγar ? D iselmaden? D ayen s d fernen i tlemda ? D ahil ? Ahat ? Wissen.  Wissen, ur nezmir ad nini, imi yal wa amek ig ţwali tamsalt-a. Dacu yewwid ad yeħsu yiwen d akken win yeγran yeγra iy iman-is, mači i babas neγ i yemmas, am akken senwan tugeţ. Ma yewwi-d kra ugerdas i neţţa, ma yeşeđfer talemda, iy immal ines. Iw akken ur iţendemay ara taggara. Acku anwa-ara s yinin đefreγ yir abrid ma yella yeşaweđ ar ugerdas âalayen. Ala! akken yebγu yaf neγ ur yufi amihel neγ axeddim, ur d yeww-ara as yini d akken sruħeγ lawan-iw di tlemda. Neγ am akken tenna teγrimt “Hfant tserwula ff tkursiyin n lkuliğ, lfayda ur telli”.
 Tamusni ţ-ţusna,  mači d adrim. Ayen yebγu yelmed yiwen anda yebγu yewweđ, drus. Drus, imi tugeţ ig saramen anecten ur sen teţunefk tiremt iw ayen. Wa, wlac w ara y xedmen ff imawlan-is neγ ayetma-s; yeğğa talemda iw akken ad yawi aγrum. Tayeđ, teţwaγur-ed, γas deg tegzi ur txuş, tewweđ ţanubbit sufγenţ-id segw γerbaz, ta iw akken aţ âiwen yemmas deg leqdic, tayeđ iw akken aţ fken, akka; aţ eg axxam am tmezwura. Ma ţayeđ iw akken ur d qqaren ara medden…am akken lehđur n wiyađ benun ixxamen.
 Ma yekcem walbâad tasnawit neγ tasedawit iw akken kan ad yawi  kra n tmusni mači iw urar d uâeki, dexwan d cira. Ig swaγayen d iberdan, wid yeţemziligen dina, azekka nsen ur iban, asirem ur sen d igwra, imi lawan deg-id yewwi ad lemden ţuraren, mi ten ifut lawan ayen ara gen, syes ur ħşan.
  I win wumi d iđer w amkan deg mukan n tlemda d ayen ilhan, ma d win ur neşaweđ ar wanecten ur ilaq ara ad yeţţu d akken aŧas ig zmer ad yelmed. Ula ţudert tesâa amur-is degw aya, am akken qqaren “l’école de la vie” neγ aγerbaz n tudert, anda yal yiwen ad y idir s leqder d ccan n wid is d yezzin. Γer idlisen, iγmisen, steqsi, nadi, mmeslay…
Iw akken ad yekf-ukukru degw amdan w ađ yaweđ ar lebγi, yelha ma y demer iman-is iw akken ad y issin ayen d yeţilin degw amđal sumata. Tideţ, yewâer iw akken ad yefren yiwen aya imi allaγ ur yezmir ad yawi tugeţ, maca ma wlac akwiya cwiŧ nni ad yili.  Γas di laâmer yekcem tasedawit neγ aγerbaz, yezmer ad y issin w ad yelmed, wlac tilist degw aya. Am akken qqaren si zik: Yenna yas yiwen i wayeđ: “Ad lemdeγ ar d imγureγ”. Wayeđ yerra yas yenna: “Ad lemdeγ ar demteγ”. 
 


Ayen yesemgarden sidna Adem d lmalaykat d ayen is iselmed Ŗebbi sebħanu imi t yerra d win yufraren alami g suter i lmalaykat as anzen.
 « Iqra wa ŗebuka el akrem lladi âelama bi l qalem, âelama el insana ma lam yaâlem ».  S El ayat ayi timezwura daγen id yersen akka γef Muħemed raşul lleh Slam r-ŗebbi fellas, id yeskanayen d akken si tazwara n tazwara Rebbi sebħanu iweleh lâabd-is ar tusna ţ- ţmusni.    Tamusni ţin yeţreşin iman-is degw allaγ w-wamdan, tikwal dayen d yesufuγ s tmeslayt neγ s tira.
  Degw akka nwala d wayen id ibanen, tameddurt nneγ sumata tebna s tusna ţ-ţmusni. Wid yenkeŗn aya d wid it isażin zgan w ad zgen kra yellan at cerwen s tid qeriħen, âayu d weħnunef, tazla d wegrureb, ula ţaleqwimt nsen asen d zeg ţamesast, ţaleğamt. Win ur nesaweđ ad yernu w ad izeg w allal n tusna ger ifasen-is, win yeħşan akken yebγu yili ad yegru d meskin, ad yeţnadi aniw-ara y γiđ, mi neħşa lemγiđa ur tella, ma yella kra ara g d yefk yiwen ad iâud iman-is d neţţa ik-id ixelqen.
Tusna, tamusni, tusniwin sumata d ayen yeţilin ger ifasen n wid yeţnadin ayen. Iw akken ad inal yiwen, yewwi yas-d ad imiżeđ, yewwi yas-d ad yenâeţab, yewwi yas-d ad yeseqdec allaγ d w ayen yellan yetunefka-s-d.

« Âelama el insana ma lam yaâlem ». Γas s lqerb, ayen teγriđ neγ tamusni inek ur g deww-ara, d acu du leqrar timsal ţuγalent s imukan nsent. Yezmer ad yegru wegdud yeγfel kra l-lawanat, maca agdud ur iγefel ara kra ara tek tudert.
S ddaw webrid, s nnig webrid, abrid-is liw-abrid. 
A wid i lemden, a wid yeselmaden ur ţγunzut ara, ur ţcuħut ara di lawan nwen. Γas nwalat tallit deg-i neţidiret ur tefk-ara lħeq i bab n lħeq, maca imara d yekker uselmad win yefkan γas cwiŧ n tusna ţ-ţmusni iw amdan, ad yaf iman-is yellad deg w abrid ugelid ameqwran, imi neħsat u nwalat d neţţa id amezwaru ig slemden amezwaru deg amdanen.
Ay inelmaden, ay imusnawen, a wid terħa taluft n tusna, anda bγan wid ur neşaweđ ar wayen as gen taqwerabt neγ aţ gren deg teqwrabt iw akken ur deţbin ara, iw akken ad negrut lebda seddaw uzaglu n wid ara γ yeselħayen, wid w ara neqqar: “ Ih… amer akka iy ħşiγ si zik yili”… Neţţa ma yennad yiwen akka ur-as d yewwi ula d kra. Imezwura nneγ zgan qqarent “Sbaħ ŗebb-ad isahel, tameddit lâaslama”. Imi ma yekker yiwen iga ig wulmen yeħşa ur d yeţaγwal ara s ifasen-is d ilmawen. 
 
 Extrait diffusé sur les ondes de la radio algerienne "Chaine2" le 30.08.2008.(Emission: ASALAS)
 
 
 
 
Du fin fond de cette Kabylie qui tire son nom de « Kabila » en arabe ; « taddart » ou « village » ; enfermée dans une petite région d’Algérie ; alors que toute l’Algérie lui appartient. Comme la dit le roi Massinissa « l’Afrique au Africains » « Tamazγa iy imaziγen ». L’individu n’est que l’exemple d’un caméléon, ainsi, tamazγa appartient aux  Imaziγen, en laissant grand ouvert ses portes à tous ceux qui s’y adapteront.

Chanter en kabyle, danser à l’oriental, belle mélodie de Bgayet à Alger, en passant par Tizi-Ouzou, Bouira, Sétif jusqu’à Batna. Voici, le cœur et l’âme de ceux qui veulent apprendre à lire et à écrire dans les langues multiples.